Nhiều người lớn tình cờ phát hiện mình bị bàn chân bẹt rồi lo lắng: "liệu có phải vì vậy mà mình hay đau gối, đau lưng?". Thực tế, bàn chân bẹt có thể ảnh hưởng đến cả chuỗi vận động của cơ thể, nhưng không phải ai bàn chân bẹt cũng sẽ đau, và nó cũng không phải nguyên nhân duy nhất.
Hiểu đúng về bàn chân bẹt giúp bạn tránh lo lắng thái quá, đồng thời biết cách chăm sóc và khi nào thực sự cần đi khám. Cùng Phòng khám Cơ Xương Khớp Hiệp Lợi tìm hiểu chi tiết.
Bàn Chân Bẹt Là Gì?
Bình thường, lòng bàn chân có một vòm cong tự nhiên giúp nâng đỡ, phân tán lực và tạo độ đàn hồi khi đi lại. Bàn chân bẹt là tình trạng vòm cong này bị giảm hoặc mất, khiến gần như cả lòng bàn chân tiếp xúc với mặt đất khi đứng.Ở người lớn, bàn chân bẹt có thể có từ nhỏ hoặc xuất hiện dần theo thời gian (do dây chằng, gân vùng bàn chân suy yếu, thừa cân, đứng nhiều…).
👉 Xem thêm: Đau gối, đau lưng mạn tính: những nguyên nhân thường gặp
Vì Sao Bàn Chân Bẹt Ảnh Hưởng Đến Gối Và Cột Sống?
Bàn chân là nền móng của cả cơ thể khi đứng và di chuyển. Khi mất vòm cong, trục vận động của bàn chân bị lệch, kéo theo sự lệch trục lan lên cẳng chân, khớp gối và cột sống thắt lưng. Sự mất cân bằng này, nếu kéo dài, có thể góp phần gây đau gối, đau vùng thắt lưng mạn tính.
Tuy nhiên, cần nhấn mạnh: đây chỉ là một trong nhiều yếu tố. Đau gối, đau lưng còn do tư thế, cân nặng, cơ bắp yếu, thoái hóa… nên không thể quy toàn bộ cho bàn chân bẹt.
Sự khác nhau giữa bàn chân bình thường và bàn chân bẹt
Có Phải Cứ Bàn Chân Bẹt Là Sẽ Đau?
Không. Rất nhiều người bàn chân bẹt vẫn sinh hoạt, vận động bình thường cả đời mà không đau. Việc có đau hay không phụ thuộc vào nhiều yếu tố: mức độ bẹt, sức mạnh cơ bắp, cân nặng, thói quen vận động, loại giày dép…
Vì vậy, phát hiện bàn chân bẹt không có nghĩa là chắc chắn sẽ bị đau hay bắt buộc phải can thiệp ngay.
Những Lầm Tưởng Thường Gặp Về Chẩn Đoán Và Điều Trị
"Cứ bàn chân bẹt là phải mổ": Không đúng. Đa số trường hợp ở người lớn được xử trí bằng biện pháp bảo tồn (giày phù hợp, tập luyện), phẫu thuật chỉ đặt ra trong số ít trường hợp theo chỉ định bác sĩ.
"Phải mua ngay đế chỉnh hình thật đắt mới khỏi": Đế lót hỗ trợ có thể hữu ích với một số người, nhưng cần được tư vấn phù hợp, không phải cứ đắt là tốt hay ai cũng cần.
"Bàn chân bẹt là nguyên nhân duy nhất gây đau gối, đau lưng": Sai. Đây chỉ là một yếu tố góp phần, cần đánh giá toàn diện.
"Tự chẩn đoán qua mạng rồi tự điều trị": Dễ sai hướng; nên thăm khám để đánh giá đúng.
👉 Xem thêm: Vì sao không nên tự chẩn đoán và điều trị bệnh cơ xương khớp?
Chăm Sóc Tại Nhà
Với người bàn chân bẹt không đau hoặc đau nhẹ, các biện pháp sau giúp hỗ trợ và phòng ngừa:
Chọn giày phù hợp: giày vừa vặn, có phần nâng đỡ vòm và gót ổn định; tránh giày quá phẳng, quá cứng hoặc mòn lệch. Duy trì cân nặng hợp lý để giảm tải cho bàn chân, gối và cột sống. Tập luyện cơ bắp vùng bàn chân, cẳng chân và cơ core để nâng đỡ, giữ trục vận động tốt hơn. Tránh đứng hoặc đi lại quá lâu liên tục trên nền cứng; nghỉ ngơi hợp lý.
Chăm sóc đúng cách sẽ giúp bàn chân bạn đỡ đau
Gợi Ý Bài Tập Hỗ Trợ
Tập "kéo khăn" bằng ngón chân: dùng các ngón chân kéo chiếc khăn trên sàn về phía mình.
Nhón gót: đứng nhón gót lên rồi hạ xuống từ từ, tăng sức mạnh cơ cẳng chân – bàn chân.
Tạo vòm chủ động (short foot): cố "kéo" phần trước bàn chân về gót để nâng nhẹ vòm, giữ vài giây. Kéo giãn bắp chân, gân gót sau khi vận động. Nên tập nhẹ nhàng, đều đặn; nếu động tác gây đau thì dừng và tham khảo chuyên môn.
3 Biện pháp chăm sóc & phòng ngừa bàn chân bẹt
"Dấu Hiệu Cờ Đỏ" Cần Đi Khám
Đau bàn chân, gót, gối hoặc thắt lưng kéo dài, ảnh hưởng đi lại, sinh hoạt. Bàn chân biến dạng rõ, sưng đau, hoặc vòm chân sụp nhanh bất thường. Đi lại nhanh mỏi, mất thăng bằng, hoặc đau tăng dần dù đã chỉnh giày, giảm tải. Tê bì, yếu chân kèm theo.
Khi Nào Cần Gặp Bác Sĩ Chuyên Khoa?
Bạn nên thăm khám bác sĩ cơ xương khớp khi bàn chân bẹt gây đau kéo dài, ảnh hưởng vận động, hoặc có dấu hiệu cờ đỏ. Bác sĩ sẽ thăm khám, đánh giá dáng đi – trục chân, có thể chỉ định chẩn đoán hình ảnh khi cần, từ đó xác định chính xác nguyên nhân và tư vấn hướng chăm sóc, tập luyện hoặc dùng đế hỗ trợ phù hợp cho từng người.
Câu Hỏi Thường Gặp (FAQ)
Bàn chân bẹt ở người lớn có chữa hết được không?
Vòm chân ở người lớn khó thay đổi hoàn toàn, nhưng có thể kiểm soát tốt triệu chứng và phòng đau bằng giày phù hợp, tập luyện và duy trì cân nặng.
Bàn chân bẹt có chắc chắn gây đau gối, đau lưng không?
Không chắc chắn. Nó là một yếu tố góp phần, nhưng nhiều người bàn chân bẹt không hề đau. Đau còn do nhiều nguyên nhân khác.
Có cần mua đế chỉnh hình không?
Tùy từng người. Đế hỗ trợ có thể hữu ích với một số trường hợp, nên được bác sĩ tư vấn thay vì tự mua.
Người bàn chân bẹt có tập thể thao, chạy bộ được không?
Thường là được, nên chọn giày phù hợp, tăng cường độ từ từ và tập mạnh cơ. Nếu đau nên đi khám.
Khi nào bàn chân bẹt cần can thiệp y tế?
Khi gây đau kéo dài, biến dạng rõ, ảnh hưởng đi lại hoặc có dấu hiệu cờ đỏ — cần thăm khám chuyên khoa.
Tóm Lại
Bàn chân bẹt ở người lớn là tình trạng mất vòm cong tự nhiên, làm lệch trục vận động từ bàn chân lên cẳng chân, khớp gối và cột sống thắt lưng, góp phần gây đau gối – đau lưng mạn tính. Tuy nhiên đây không phải nguyên nhân duy nhất và không phải ai bàn chân bẹt cũng đau. Hãy chăm sóc tại nhà bằng giày phù hợp, duy trì cân nặng và tập luyện cơ bắp; đồng thời thăm khám chuyên khoa để xác định chính xác nguyên nhân và nhận diện dấu hiệu cần can thiệp kịp thời.
PHÒNG KHÁM CƠ XƯƠNG KHỚP HIỆP LỢI
Chuyên khoa: Cơ Xương Khớp & Y học tái tạo.
Địa chỉ: 262/3 Luỹ Bán Bích, phường Hòa Thạnh, quận Tân Phú, TP. Hồ Chí Minh.
Hotline tư vấn 24/7: 0962 349 329
Website: https://phongkhamhieploi.vn/
Thời gian làm việc: 08H30 – 19H00 (Từ Thứ Hai đến Chủ Nhật)
👉 Ưu đãi đặc biệt: Tặng ngay suất khám và tư vấn 1:1 với Bác sĩ chuyên khoa cho 20 khách hàng đăng ký sớm nhất trong tháng!
Bài viết mang tính chất tham khảo, không thay thế cho việc chẩn đoán và điều trị y khoa. Người bệnh nên đến cơ sở y tế chuyên khoa để được thăm khám và tư vấn cụ thể.
